Objawy

Rak pęcherza moczowego należy do nowotworów, które mogą dawać o sobie znać już na wczesnym etapie choroby. Wczesne rozpoznanie ma ogromne znaczenie, ponieważ znacząco zwiększa szanse pacjenta na skuteczne wyleczenie. Dlatego tak istotna jest czujność onkologiczna – zarówno pacjentów, jak i lekarzy.

Krwiomocz – najważniejszy sygnał ostrzegawczy

Najczęstszym i najbardziej charakterystycznym objawem raka pęcherza moczowego jest obecność krwi w moczu. Występuje u ponad 2/3 pacjentów. Może występować jako:

• krwiomocz makroskopowy – mocz ma wyraźnie czerwone lub brunatne zabarwienie, co jest łatwe do zauważenia gołym okiem,
• krwinkomocz (krwiomocz mikroskopowy) – ilość krwi jest tak niewielka, że zmiany w moczu można wykryć jedynie w badaniu laboratoryjnym.

Krwiomocz bywa jednorazowy, może też pojawiać się okresowo i samoistnie ustępować. Ponieważ zazwyczaj nie towarzyszą mu ból ani inne dolegliwości, jest często bagatelizowany. Tymczasem każdorazowe stwierdzenie krwi w moczu – widocznej lub wykrytej w badaniu – powinno być sygnałem do pilnej konsultacji lekarskiej i skierowania pacjenta do urologa.

Objawy podrażnieniowe ze strony pęcherza

Rak pęcherza może manifestować się również innymi objawami, które łatwo pomylić z infekcją dróg moczowych czy kamicą. Należą do nich:

• częstomocz,
• nagłe, silne parcia na mocz,
• uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza,
• ból, pieczenie czy szczypanie podczas oddawania moczu,
• nawracające infekcje pęcherza moczowego.

Warto pamiętać, że gdy zakażenie pęcherza jest leczone antybiotykami, objawy powinny ustąpić w ciągu około tygodnia. Jeśli infekcje nawracają lub leczenie nie przynosi poprawy, należy poszukać innej przyczyny – w tym wykluczyć raka pęcherza.

Późne objawy zaawansowanej choroby

Kiedy nowotwór osiąga bardziej zaawansowane stadium, mogą pojawić się dodatkowe symptomy wynikające z naciekania guza lub obecności przerzutów. To m.in.:

• ból w dole brzucha lub w okolicy lędźwiowej,
• bezmocz, czyli całkowity brak możliwości oddania moczu,
• obrzęki kończyn spowodowane powiększeniem węzłów chłonnych,
• bóle kości,
• kaszel i duszność w przypadku przerzutów do płuc.

Choć występują one rzadziej niż krwiomocz, ich pojawienie się również powinno skłonić pacjenta do pilnej diagnostyki.

Dlaczego objawy bywają lekceważone?

Problemem jest podobieństwo wczesnych objawów raka pęcherza do objawów zapalenia pęcherza moczowego. W takiej sytuacji lekarz rodzinny często rozpoczyna leczenie antybiotykami, co może opóźniać właściwą diagnozę. Dlatego tak ważne jest, by przy utrzymujących się lub nawracających dolegliwościach zawsze rozważyć skierowanie pacjenta do urologa.

Jak zwiększyć szanse na wczesne wykrycie?

Prostym i skutecznym sposobem na wczesne wykrycie raka pęcherza jest regularne wykonywanie badania ogólnego moczu – najlepiej raz w roku, razem z morfologią krwi. Nawet niewielka ilość krwi w moczu, niewidoczna gołym okiem, wymaga dalszej diagnostyki.

Do kolejnych kroków należy wykonanie badań obrazowych, takich jak USG układu moczowego czy tomografia komputerowa, a także badanie cystoskopowe, które pozwala obejrzeć wnętrze pęcherza i pobrać wycinki do badania histopatologicznego.